Fırçalarken kanayan diş eti çoğu kişi tarafından "sert fırçaladım" diye geçiştirilir. Oysa sağlıklı diş eti kanamaz. Kanama, neredeyse her zaman iltihabın ilk işaretidir.
En sık neden: plak birikimi
Diş yüzeyinde biriken bakteri tabakası (plak) 24–48 saat içinde diş etinde iltihaba yol açar. Bu erken evreye gingivitis denir ve tamamen geri döndürülebilir: doğru temizlik ve diş taşı temizliği ile diş eti eski sağlığına kavuşur.
İlerlerse: periodontitis
Gingivitis tedavi edilmezse iltihap diş etinin altına, dişi tutan kemiğe ilerler. Bu evrede kemik kaybı başlar ve kaybedilen kemik geri gelmez. Belirtiler:
- Diş eti çekilmesi, dişlerin uzamış görünmesi
- Dişler arasında yeni boşluklar
- Ağız kokusu
- İleri evrede dişlerde sallanma
Kanamayı artıran diğer etkenler
- Hormonal değişiklikler: hamilelik ve ergenlik döneminde diş eti plağa daha duyarlıdır.
- Bazı ilaçlar: kan sulandırıcılar ve bazı tansiyon ilaçları.
- Sigara: ilginç biçimde kanamayı baskılar ve hastalığı gizler; bu yüzden sigara içenlerde periodontitis daha geç fark edilir.
- Kontrolsüz diyabet: iltihabı hem tetikler hem şiddetlendirir.
- Yanlış diş ipi kullanımı veya uyumsuz dolgu/protez kenarları.
Evde ne yapılabilir?
Kanama görüldüğünde fırçalamayı azaltmak değil, doğru şekilde sürdürmek gerekir. Yumuşak fırça ile 45 derece açıyla nazik temizlik ve günlük diş ipi, plak kaynaklı kanamayı çoğu vakada 1–2 hafta içinde belirgin biçimde azaltır.
İki haftada geçmeyen kanama, diş eti çekilmesi veya sallanma varsa periodontal muayene gerekir. Erken evrede tedavi kısa ve basittir; geciken vakalarda cerrahi gerekebilir.